Ruajtja e bashkëpunimit dhe besimit

Nga monitorimi në terren te shkëmbimi shkencor dhe bashkëpunimi rajonal, shtatori dhe tetori i vitit 2026 ishin muaj të ngjeshur me aktivitete për Programin e Rimëkëmbjes së Rrëqebullit të Ballkanit (BLRP). Tri takime mblodhën së bashku specialistë të ruajtjes së natyrës, studiues dhe aktorë lokalë për të shkëmbyer njohuri, për të forcuar partneritetet dhe për të çuar përpara përpjekjet për mbrojtjen e rrëqebullit të Ballkanit, një nënlloj i rrezikuar në mënyrë kritike.

© EuroNatur© EuroNatur

© EuroNatur

1. Takimi i partnerëve të BLRP-së
Nga 29 shtatori deri më 1 tetor 2026, 25 përfaqësues të organizatave partnere të Programit të Rimëkëmbjes së Rrëqebullit të Ballkanit (BLRP), ERA, EuroNatur, KORA, MES dhe PPNEA, u mblodhën në Malet e Sharrit në Kosovë, në rreth 1 515 metra mbi nivelin e detit, për takimin vjetor të partnerëve të BLRP-së.

Takimi ishte i frytshëm dhe u përqendrua në forcimin e bashkëpunimit rajonal dhe diskutimin e hapave të parë drejt përforcimit të popullatës së rrëqebullit të Ballkanit, një masë kyçe për ruajtjen e tij, e planifikuar për fazën e ardhshme të projektit. Përtej diskutimeve zyrtare, partnerët shijuan edhe një ditë ecjeje në peizazhin e bukur malor. Kjo ishte një mundësi e vlefshme për t’u njohur më mirë me njëri-tjetrin, për të shkëmbyer përvoja dhe për të forcuar marrëdhëniet në një atmosferë të çlirët dhe miqësore.

2. Takimi i 9-të i EUROLYNX
Çfarë zbulon telemetria për jetën shoqërore të rrëqebullit, një kafshë që njihet për natyrën e saj vetmitare? A lidhen të gjitha takimet mes individëve me riprodhimin? A mund të mos marrin pjesë femrat në një sezon çiftëzimi? Si vendos rrëqebulli euraziatik se ku të lëvizë dhe në çfarë mase varet kjo zgjedhje nga disponueshmëria e presë? Cilët janë skenarët e mundshëm për rimëkëmbjen e rrëqebullit të Ballkanit në rajon? Si mund të mbrohet rrëqebulli nga aksidentet rrugore dhe fragmentimi i peizazhit?

Këto ishin vetëm disa nga pyetjet e ngritura dhe temat e diskutuara gjatë takimit të 9-të të EUROLYNX, të organizuar nga Shoqata Ekologjike Maqedonase (MES). Aktiviteti mblodhi rreth 90 shkencëtarë nga 21 vende në fshatin Vevçan të Maqedonisë së Veriut, nga 12 deri më 14 tetor 2026.

EUROLYNX është një nismë shkencore evropiane, e krijuar në vitin 2018 për të shkëmbyer të dhëna dhe njohuri mbi ekologjinë e lëvizjes së rrëqebullit euraziatik. E konceptuar si një bazë të dhënash hapësinore, EUROLYNX ruan të dhëna për rrëqebullin euraziatik (Lynx lynx), në të cilën aktualisht kontribuojnë 42 grupe kërkimore nga 19 vende. 

Të dhënat e disponueshme përmes këtij sistemi të hapur informacioni mundësojnë studimin e sjelljes së rrëqebullit brenda habitateve të tij dhe dokumentimin e mënyrës se si popullatat reagojnë ndaj ndryshimeve në habitat, veprimtarive njerëzore, dendësisë së presë dhe praktikave të mbarështimit të bagëtive. Duke qenë se të dhënat në terren mblidhen në shumë vende, EUROLYNX ofron një bazë të shkëlqyer për kërkime krahasuese, teorike dhe të aplikuara, mbi sjelljen dhe ekologjinë e rrëqebullit në nivel evropian. Përveç njohurive të reja dhe frymëzimit të bollshëm, takimi na rikujtoi në mënyrë domethënëse se sa kënaqësi mund të sjellë kërkimi shkencor, veçanërisht kur njohuritë ndahen me të tjerët!

3. Takimi i rrjetit të monitorimit
Puna në terren dhe monitorimi janë thelbësore për rimëkëmbjen e rrëqebullit të Ballkanit dhe bëhen të mundura vetëm përmes bashkëpunimit me njerëz që kanë përvojë në terren dhe interes të përbashkët për mbrojtjen e kësaj kafshe të veçantë. Rrjeti i monitorimit të rrëqebullit të Ballkanit në Maqedoninë e Veriut është krijuar nga MES (Shoqata Ekologjike Maqedonase), organizatë partnere e BLRP-së. Anëtarët e tij përfshijnë gjuetarë, punonjës përgjegjës për faunën e egër, veterinerë, pylltarë dhe gazetarë. Rrjeti synon të zgjerojë aktivitetet e monitorimit, të përmirësojë njohuritë mbi rrëqebullin e Ballkanit dhe të rrisë ndërgjegjësimin për nevojën e mbrojtjes së tij dhe të llojeve që përbëjnë prenë e tij.

Tridhjetë e dy anëtarë u mblodhën më 18 shtator 2026 për takimin vjetor të rrjetit të monitorimit, të organizuar nga ekipi i MES-it. Gjatë takimit, atyre iu prezantuan rezultatet e monitorimit të rrëqebullit të Ballkanit për vitin 2026, përfshirë vrojtimet në habitatet e mundshme të rrëqebullit në të gjithë pjesën perëndimore të Maqedonisë së Veriut, të kryera gjatë sesionit vjetor të monitorimit me kamera kurth. Këto përpjekje kanë ndihmuar për të kuptuar më mirë praninë dhe shpërndarjen e rrëqebullit të Ballkanit në vend.

Prapa