Zjarret kërcënojnë habitatet e rrëqebullit të Ballkanit
Zjarret kërcënojnë peizazhet pyjore jetike për mbijetesën e rrëqebullit të Ballkanit, i cili është në rrezik kritik për zhdukje. Zjarret në malin e Tërbunit, në rajonin e gjerë të Munellës në veri të Shqipërisë, e kanë sjellë këtë kërcënim pranë një prej habitateve kryesore të këtij nënlloji.
© PPNEA
Më 6 shtator 2026, mediat kombëtare raportuan një vatër të re zjarri në Tërbun, pas zjarreve të mëparshme që, sipas raportimeve, kishin djegur mijëra hektarë pyje. Në këto raportime u ngritën dyshime për zjarrvënie të qëllimshme, por informacioni ishte paraprak dhe jo një përfundim i konfirmuar.
Moti i nxehtë dhe i thatë mund të favorizojë përhapjen e zjarreve dhe ta bëjë më të vështirë vënien e tyre nën kontroll. Megjithatë, as moti dhe as pozicioni gjeografik nuk përcaktojnë shkakun e rënies së një zjarri të caktuar. Agjencia Evropiane e Mjedisit bën dallimin mes ndezjes së zjarrit nga veprimtaria njerëzore, aksidentalisht ose qëllimisht, dhe kushteve klimatike që ndikojnë në përhapjen dhe intensitetin e tij.
Rrëqebulli i Ballkanit varet nga pyjet e gjera dhe të lidhura me njëra-tjetrën për strehim, gjueti dhe lëvizje ndërmjet habitateve. Zjarret e mëdha ose të përsëritura mund të pakësojnë mbulesën pyjore, të prekin llojet që shërbejnë si pre për rrëqebullin dhe të ndërpresin lidhjet mes habitateve të përshtatshme, duke shtuar presionin mbi një popullatë tashmë të vogël dhe të izoluar.
Për të kuptuar pasojat e zjarreve në Tërbun, nuk mjafton vetëm një përllogaritje e sipërfaqes së djegur. Nevojitet një vlerësim i koordinuar, me përfshirjen e specialistëve të pyjeve, faunës së egër dhe habitateve, për të përcaktuar shtrirjen dhe shkallën e dëmit, për të identifikuar habitatet dhe llojet e prekura dhe për të orientuar masat e rimëkëmbjes. Ndikimi konkret mbi habitatin e rrëqebullit të Ballkanit duhet të vlerësohet dhe jo të merret i mirëqenë.
Ulja e rrezikut nga zjarret kërkon parandalim afatgjatë, gatishmëri dhe bashkëpunim mes komuniteteve vendase, organizatave të ruajtjes së natyrës dhe institucioneve përgjegjëse. Ndërgjegjësimi i komuniteteve, trajnimet dhe sigurimi i pajisjeve të nevojshme për shuarjen e zjarreve duhet të shoqërohen me hetimin e shkaqeve të tyre dhe me masa restaurimi të mbështetura në vlerësime ekologjike.